یادداشت «تفکر» درخصوص وظایف شهروندان در روز «طبیعت»؛
اگر با کمالاتی و باشکوه // میفروز آتش به هر دشت و کوه
حفظ و صیانت از محیطزیست، منابع طبیعی، عرصههای جنگلی و پهنههای ساحلی تنها وظیفه یک دستگاه نیست و همه مردم در این خصوص تکلیف دارند به این خاطر که این عرصهها، داراییهای مُشاع هستند و نسلهای بعد هم از آن سهم دارند و همانگونه که اجداد ما این عرصهها را سالم به ما تحویل دادند، ما نیز وظیفه داریم آن را تحویل نسلهای بعد بدهیم.
به گزارش تفکر، فردا ۱۳ فروردین و روز طبیعت است همان روزی که در بیان غیررسمی «سیزدهبهدر» نام دارد و از دیرباز مردم این سرزمین، در این روز به دامن کوه و دشت و دمن میرفتند تا آمدن بهار را با چشم ببینند و با تمام وجود خود حس کنند گویا که میخواهند از بیدار شدن طبیعت پس از یک زمستان سخت و سرد، بیداری و زندگی بیاموزند.
در این روزها معمولاً جملاتی چون «از طبیعت چیزی جز عکس برندارید و در طبیعت چیزی جز رد پا باقی نگذارید» نیز در محورهای منتهی به جنگل به چشم میخورد با این هدف که به انسانهای سرخوش از بادِ بهار و عطرِ فروردین یادآوری کند که طبیعت هم برای خود جانی دارد و سامانی و نباید به آن آسیبی وارد کرد اعم از قطع شاخ و برگ درختان، روشن کردن آتش، رها کردن زباله و نابود کردن پوشش گیاهی.
امسال اما نگرانی ما بیش از هر سال است به این دلیل که هوا به شکلی غیرعادی گرم بهنظر میرسد و در چنین شرایطی یک آتشسوزی کوچک میتواند به سرعت تا قلب جنگلهای هیرکانی پیشروی کند.
دلیل دوم نگرانی ما دو روز تعطیلات عید سعید فطر قبل از ۱۳ نوروز و ۲ روز تعطیلی آخر هفته پس از روز طبیعت است که موجب خواهد شد جمعیت بیشتری آهنگِ طبیعت کنند و روزهای بیشتری در دل آن اردو بزنند و در این شرایط لازم است همه هوشیارتر عمل کنیم و هوای طبیعت را بیشتر داشته باشیم.
عوامل جنگلبانی و منابع طبیعی در این روزها، در آمادهباش کامل هستند اما اگر آتشی برافروخته شود، در چنین شرایط آب و هوایی، چه بسا بهطور گسترده منتشر شود و مهار آن خارج از توان این نیروها باشد یا چند هفته زمان ببرد.
نکته مهم بعدی این است که حفظ و صیانت از محیطزیست، منابع طبیعی، عرصههای جنگلی و پهنههای ساحلی تنها وظیفه یک دستگاه نیست و همه مردم در این خصوص تکلیف دارند به این خاطر که این عرصهها، داراییهای مُشاع هستند و نسلهای بعد هم از آن سهم دارند و همانگونه که اجداد ما این عرصهها را سالم به ما تحویل دادند، ما نیز وظیفه داریم آن را تحویل نسلهای بعد بدهیم.
انتظار میرود با اینهمه توضیح، شهروندان و مسافرانی که این روزها به دامن طبیعت میروند تا از موهبتهای آن بهره ببرند، در پایان هم در نهایت مراقبت و احترام از حریم آن بیرون بیایند؛ آتشی را نیمسوخته در حاشیه جنگل رها نکنند و زبالهها و بهویژه ظروف پلاستیکی و سفرههای یکبارمصرف را در طبیعت جا نگذارند.
نباید بیاحتیاطی یا بیمسئولیتی برخی از ما موجب شود به این سرمایه ارزشمند آسیب برسد؛ که در آن صورت هم در پیشگاه خالق و هم در برابر نسلهای بعدی شرمنده خواهیم بود ضمن اینکه هر آسیبی در طبیعت برابر قانون «اثر پروانهای»، در کوتاهمدت دامن خودمان را نیز خواهد گرفت.
روانِ مردم را خطخطی نکنید !
مجری برنامه «خطخطی» که قرار بود یک برنامه طنز باشد به کشتهشدگان حوادث اخیر توهینی آشکار کرد و همین اهانت موجب شد هم برنامه از کونداکتور شبکه افق حذف و هم مدیر این شبکه عزل شود اما آیا آثار مخرب چنین جملههایی از روح رنجور خانوادههای داغدار و ملت نگران زدوده خواهد شد؟
«مهارت»؛ پناهگاهِ امنِ توسعه
رویدادهای گذشته بهروشنی نشان داد که هیچ درمانی برای التیام زخمهای اجتماعی، کارآمدتر از «امید به فردا» نیست و این امید جز از طریق «مهارتافزایی» و «اشتغال پایدار» محقق نمیشود. بسیاری از ناآرامیهای ریشهدار، نه با انفعال، بلکه با اقدام پیشگیرانه و سازنده نهادهای آموزشی و اشتغالآفرین درمانپذیرند.
برف، باران و سخاوتِ آسمان
لازم است به خودمان یادآور شویم مصرف بهینه آب هم در بخش کشاورزی و هم در بخش شُرب، وظیفه و تکلیف همگانی است و هیچ مدیر یا شهروندی نباید در این موضوع، مسئولیت قانونی و اجتماعی خود را فراموش کند که این کار ناسپاسی است و چه بسا قهر و غضب طبیعت را به همراه داشته باشد و تا مدتها در حسرت چنین سخاوتی از سوی آسمان بمانیم.