به گزارش تفکر، اندیشمندان حوزه جامعه‌شناسی، اقتصاد را زیربنای فرهنگ و مناسبات اجتماعی می‌دانند و باور دارند ثبات یا ناپایداری‌های اقتصادی و معیشتی، می‌تواند بر تحکیم یا توقف بسیاری از رسوم فرهنگی و سنت‌های اجتماعی اثرگذار باشد.

تجربه زیسته‌ی ما طی همین چند سال نیز این نظریه را تأیید می‌کند و همه با چشم خود می‌بینیم دورهمی‌های خانوادگی و حتی برگزاری عروسی و اطعام به‌مناسبت‌های مختلف، چه اندازه تحت تأثیر مشکلات اقتصادی و معیشتی خانواده‌ها قرار گرفته و بسیار محدود شد.  

حالا در آستانه شب یلدا، چیزی بیش‌تر و فراتر از حسرت گریبان‌گیر مردم شده است؛ غمی سرخورده و دست‌هایی کوتاه از تأمین معاش معمولی...

مراسم شب چله، دورهمی‌ای که صرف‌نظر از آموزه‌های اساطیری که یلدا را شب تولد خورشید می‌داند و با هدف امیدافزایی از چند قرن‌ قبل از میلاد مسیح در این مرز و بوم، به راه افتاد، مراسمی‌است که جوان‌ترها به دیدن بزرگان فامیل می‌رفتند؛ خانواده‌ها سفره‌هایی با خوراکی‌های مخصوص این شب همراه با میوه‌ها و آجیل‌های خاص می‌گستراندند و تلاش داشتند خوش‌خوشانه با هم حرف بزنند و پیوندهای عاطفی را تحکیم کنند اما اقتصاد و معیشت، توان این کار را از مردم گرفته است؛ دیگر دل و دماغی نمانده تا برای نشستن کنار سفره‌ای که مهیا کردن آن حداقل به چند میلیون تومان پول نیاز دارد، حرکتی کنند. 

وقتی مراسم شب یلدا که یکی از ریشه‌دارترین جشن‌های ملی ایرانیان است و از دیرباز در مناطق مختلف کشور گرامی داشته می‌شد، تحت تأثیر گرانی قرار بگیرد، تردیدی نمی‌توان کرد که تنگناهای اقتصاد و معیشت، بر سنت‌های اجتماعی و آیین‌های فرهنگی به شکلی دردناک اثرگذار است.  

در بررسی و تحقیق میدانی از بازار میوه، آجیل و شیرینی، به قیمت‌هایی بسیار گران رسیدیم که خارج از دسترس بسیاری از خانوارها قرار دارد؛ پس بیم آن می‌رود که شهروندان بسیاری، نتوانند چیزی به جز آه و حسرت، به خانه ببرند و همین انگیزه آنان را برای دورهمی یلدایی می‌کُشد؛ یلدایی که برای خانواده ایرانی، بسیار دور از خورشید رقم خواهد خورد. 

درخصوص گرانی ماهی و گوشت قرمز که بسیار گفته‌اند و اتفاق جدیدی نیست اما طی ماه‌های اخیر شاهد گرانی عجیب مرغ، میوه، حبوبات و لبنیات نیز هستیم که ضمن به هم ریختن آرامش خانواده‌ها، سفره یلدایی شهروندان را نیز تهدید می‌کند و لازم است به قید فوریت برای آن فکری اساسی کرد تا رنج‌های اقتصادی و معیشتی بیش از این، آیین‌های فرهنگی و اجتماعی ما را تهدید نکند.