یادداشت «تفکر» در پیوند با 5 دیماه، روز ملی ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی؛
مازندران؛ حادثهخیز و بدون زیرساخت
مازندران به دلیل موقعیت جغرافیایی، وجود گسلهای فعال و تنوع و تکرارپذیری مخاطرات طبیعی، در زمره استانهای پرخطر کشور قرار دارد و برابر آمار مدیرکل مدیریت بحران استانداری سال گذشته 372 حادثه طبیعی در مازندران رخ داد و هر روز بیش از یک بحران در استان تجربه شد اما در زمینه زیرساختهای مقابله با بلایای طبیعی بسیار فقیر است.
به گزارش تفکر، پنجم دیماه سال ۱۳۸۲ زلزلهای به بزرگی ۶.۶ ریشتر در ساعت ۵:۲۶ دقیقه و ۲۶ ثانیه بامداد و در عمق ۸ کیلومتری زمین، در فاصله حدود چهار کیلومتری شهر بم در استان کرمان رخ داد که دهها هزار نفر در این فاجعه طبیعی جان خود را از دست دادند.
پس از این اتفاق تلخ بود که زمزمههای تأسیس سازمانی برای مدیریت آثار و تَبَعات بلایای طبیعی طرح و پس از چند سال قانون تأسیس سازمان مدیریت بحران کشور در مجلس تصویب شد و این سازمان در سال 1387 ذیل وزارت کشور فعالیت خود را آغاز کرد.
پنجم دی که سالروز زلزله غمبار بم بود نیز در تقویم رسمی کشور «روز ملی ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی» نامیده شد تا توجه عمومی به عواقب ناشی از وقوع پدیدههای طبیعی، شناسایی عوامل پیشگیری و کاهش خسارات ناشی از آن و گسترش فرهنگ ایمنی در جامعه نهادینه شود.
امروز حدود بیش از دو دهه از آن واقعه شوم گذشته است اما ما هنوز در برابر زلزله ایمن نیستیم و ساختوسازها هنوز برابر با استانداردهای سختگیرانه که خیال مردم آسوده باشد و وضعیت درخصوص برنامه برای مقابله با سایر پدیدههای طبیعی نیز همینگونه است.
مازندران به دلیل موقعیت جغرافیایی، وجود گسلهای فعال و تنوع و تکرارپذیری مخاطرات طبیعی، در زمره استانهای پرخطر کشور قرار دارد و برابر آمار مدیرکل مدیریت بحران استانداری سال گذشته 372 حادثه طبیعی در مازندران رخ داد و هر روز بیش از یک بحران در استان تجربه شد اما در زمینه زیرساختهای مقابله با بلایای طبیعی بسیار فقیر است.
در شهرستانی چون بم اگر زلزله بیاید، همه یقین دارند مشکل آتشسوزی جنگل ندارند چون در آن منطقه اساساً جنگلی وجود ندارد اما در مازندران هم زلزله، هم آتشسوزی عرصههای طبیعی و هم تندباد و توفان و اخیراً خشکسالی میآیند و حجم خسارتها نیز چشمگیر است.
حادثهخیز بودن استان مازندران که مورد تأیید مدیران ارشد سازمان مدیریت بحران است، اقتضا میکند تجهیزات و امکانات ویژهای به این استان داده شود و حمایتهای ویژهای از خسارتدیدگاه صورت گیرد اما مازندران از نظر زیرساخت در این زمینه بسیار ضعیف است و حمایتها هم ناچیز است.
حوادث طبیعی متعدد چون آتشسوزی در جنگلهای الیت در شهرستان چالوس بهخوبی پرده از فقر زیرساختی استان مازندران در مدیریت بحران برداشت و این مشکل باید جبران شود.
نکته مهم بعدی این است که مدیریت بحران در این استان بیشتر شباهت به مدیریت پس از بحران دارد چون قبل از بحران هیچ اقدام عملی انجام نمیشود جز طرح چند هشدار.
این روزها فصل بودجهریزی است و چند تن از نمایندگان مازندران در کمیسیون تلفیق حضور دارند و پیشنهاد میکنیم مدیران ارشد استان با همراهی نمایندگان تلاش کنند از حق مازندران در جلسات این کمیسیون دفاع کنند و اعتباراتی ویژه برای ترمیم و تجهیز زیرساختهای مدیریت بحران در این استان بگیرند تا کمتر شاهد سرمایهسوزی در این منطقه بهخاطر بلایای طبیعی باشیم.
شُکوه بهوقتِ رفتن
عشرت کراری/ ظهر دیروز شنبه، روزی سرد از اواخر آبان، جمع عظیمی از هواداران و دوستدارانش را با چشمان و دلهای غمگین، زیر تابوتش گرد هم آورد تا آخرین خیابانی را که میزبان عبورش بود، تلخ و غمگین کنار او قدم بزنند.
این شما و این هم باران
نگاه مدیریت شهری در مازندران اغلب «واکنشی» است تا «پیشگیرانه». بارها شاهد بودهایم پس از بارش باران، ونیزی شدن خیابانهای مرکزی شهرها و تبدیل شدن زیرگذرها به یک استخر، شهردار و فرماندار چکمه به پا و بادگیر به تن، بهصورت کاملاً سرزده با چند عکاس و خبرنگار در این مناطق ظاهر میشوند و تلاش دارند اینگونه القا کنند که با تمام توان مشغول مدیریتِ بحران هستند در حالیکه خودشان بهتر از هر کسی میدانند مشغول نمایش هستند.
رویای مازندران قویتر
عشرت کراری/ اهمیت مازندران بر همهی ایران مشخص است اما گویا تصمیمسازان استان، هنوز به این باور نرسیدند که این استانِ کهن با اساطیر و دانشمندان نامداری که دارد، هرگز درخور جایگاهش توسعه نیافته است و این چیزهایی که امروزه در جهت اقتصاد و گردشگری در استان وجود دارد از بدیهیترین موارد کسب و کار است.