این روزها که فصل برداشت مرکبات در مازندران است و باید برای باغداران فصلی شیرین و همراه با به بار نشستن ماهها تلاش شبانهروزی باشد، به روزهای دلهره، نگرانی و خسارت تبدیل شده است و دلیل آن نیز قیمت پایین نارنگی پیشرس و محلی است که 35 تا 40 هزار تومان در هر کیلو بابت آن به باغداران پول میدهند.
به گزارش تفکر، «پیمان نوروزی» که باغدار است و در این رسته اشتغال دارد به «تفکر» گفت: «قیمت کارگر روزی یک میلیون و دویست هزار تومان است، هر یک سبد دورج 45 هزار تومان و سبد تکرج 17 هزار تومان است و قیمت کودهای شیمیایی و همچنین سموم دفع آفات نیز در مقایسه با سال زراعی گذشته چند برابر شد و با این قیمت، باغداران چیزی جز زیان برداشت نخواهند کرد.»
«علی رجبی» باغدار و کشاورز دیگر در همین زمینه به «تفکر» گفت: «هر پنج نیسان مرکبات، یک نیسان را باید برای پول سبد در نظر بگیریم و در چنین شرایطی اگر نارنگی کمتر از کیلویی 70 تومان از باغدار خریداری شود، چیزی جز زیان برایش ندارد.»
مشکل نارنگی این است که نمیتوان مانند پرتقال و تامسون آن را به سمت انبار هدایت کرد و خیلی زود باید به بازار مصرف برسد و در شرایطی که بهخاطر برخی مشکلاتِ کلان، صادرات به کندی صورت میگیرد دلالان هم جرأت نمیکنند بیش از کیلویی 35 تا 40 هزار تومان پیشنهاد کنند و کشاورز نیز ناچار است به همین قیمت چوب حراج به محصول و دسترنج خود بزند.
دردناک است در حالیکه قیمت نهادهها و همچنین سبد و دستمزد کارگر در مقایسه با سال گذشته بیست تا سی درصد گران شده است، قیمت نارنگی بیست تا سی درصد از سال گذشته ارزانتر است و خسارت آن دقیقاً از جیب باغدار پرداخت خواهد شد.
• دلایل افت قیمت مرکبات
دولت و مشخصاً جهاد کشاورزی در چنین شرایطی موظف است مدافع حق و حقوق تولیدکننده و باغدار باشد و اجازه ندهد دلالان و باربارکنها از این شرایط سوءاستفاده کنند و قیمتها را پایین بیاورند و تولیدِ داخلی را زیانده کنند و قطعاً فقدان نظارت یکی از دلایل وضعیت امروز نارنگی است.
تولید مرکبات در مازندران در مقیاس بالا صورت میگیرد و در چنین شرایطی صادرات به کشورهای منطقه، سوپاپ اطمینان بازار مرکبات است اما شرایط خاص جنگی و همچنین مشکلات حملونقل بینالمللی و اتفاقات اخیر در برخی گذرگاههای مرزی موجب شد مسیر صادرات تنگ و حجم انبوهی از محصول در بازار داخلی انباشته شود که نتیجه قطعی آن افت قیمت است.
تورم کلی طی یک سال اخیر و همچنین افزایش قیمت نهادههای کشاورزی (سموم، کودهای شیمیایی، تجهیزات آبیاری) و دستمزد کارگران همزمان با کاهش قدرت خرید مردم نیز یکی از دلایل شرایط ایجاد شده است که ضرر و زیان جبرانناپذیری متوجه تولیدکننده و باغدار مازندرانی میکند.
وقتی درآمد حاصل از فروش محصول، هزینههای جاری باغ را تامین نکند، باغدار توان مالی لازم برای خرید کود، سم باکیفیت و مراقبتهای اصولی در سال آینده را نخواهد داشت. این امر به افت کیفیت و کاهش شدید تناژ در سالهای آتی منجر میشود و تداوم این روند، کشاورز را ناامید میکند.
در چنین شرایطی محتمل است بسیاری از باغداران از سرِ ناچار به سمت فروش زمین یا تغییر کاربری باغهای مرکبات و تبدیل آن به ویلا و پروژههای تجاری بروند که ضربهای جبرانناپذیر به امنیت غذایی و محیطزیست منطقه است.
کشاورزی که نتواند از طریق باغداری سود منطقی بردارد و امرار معاش کند، به ناچار به مشاغل کاذب رو میآورد و این به معنای تضعیف اقتصاد روستایی و گسترش معضل حاشیهنشینی است.
نکته آخر اینکه این روزها حال باغداران مازندرانی خوب نیست و در حالیکه تقریباً همه میوههای بازار از انگور و سیب تا سیبزمینی و پیاز را باید با قیمتی بالای صدوپنجاه تا دویست هزار تومان خرید کنند، نارنگی خود را که تنها منبع درآمد آنان و حاصل تلاش ششماهه آنان است را باید کیلویی 30 تا 40 هزار تومان بفروشند و این ضربهای بزرگ به اقتصاد و آرامش آنان است.