گفت‌وگوی تفکر، 

*  تفکر: جناب رضوی ضمن سلام و خداقوت شما رییس خانه صنعت، معدن و تجارت استان مازندران و نایب‌رییس خانه صمت کشور هستید، بفرمایید اوضاع فعالان صنعتی، سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان که سال‌هاست از آنان با عنوان «سرداران جنگ اقتصادی» یاد می‌شود، در شرایط امروز چگونه است ؟

وضعیت صنعت و تولید در ایران این روزها، مصداقی است از ضرب‌المثل «گل بود به سبزه نیز آراسته شد». یعنی ما سال‌ها است که با انواع مشکلات عجیب و غریب دست و پنجه نرم می‌کردیم و امروز جنگ هم به آن اضافه شد.

البته تمامیت ارضی ایران برای فعالان این حوزه خط قرمز است و حس وطن‌پرستی در همکاران ما موج می‌زند و همه تلاش خود را برای این‌که از وطن به بهترین شکل دفاع شود، انجام می‌دهند اما در عین حال، ما نمی‌توانیم چشم‌مان را بر واقعیات هم ببندیم.

ببینید اتفاقی که برای دو تا از صنایع مادر -صنعت فولاد و صنعت پتروشیمی- آگاهانه رخ داد توسط دشمن، موجب شد بخش اعظمی از ظرفیت تولیدی ما که هم به صادرات ما ارج و قرب می‌داد و هم نیازهای داخلی را تأمین می‌کرد، امروز از چرخه خارج شد.

بسیاری از مواد اولیه مورد نیاز تولیدکننده داخلی که توسط این دو صنعت بزرگ، تأمین می‌شد، یافت نمی‌شود و ما باید خیلی سریع به سمت واردات حرکت کنیم تا کارخانجات ما نخوابند. هر چه زمان بگذرد تاب‌آوری واحدهای صنعتی در نگهداشت نیروی انسانی و تأمین هزینه‌های تولید کمتر خواهد شد و احتمال این‌که ما با سیل قابل توجهی از بیکاری مواجه شویم، بالا است.

برای جلوگیری از افتادن در چنین شرایطی، لازم است مواد اولیه این واحدهای صنعتی را به هر طریق ممکن از هر مبادی که امکان دارد از راه‌های زمینی و کریدورهای جدید، تأمین کنیم تا تولید نخوابد.

* تفکر: در خصوص همین دو صنعتی که اشاره کردید، صنعت فولاد و پتروشیمی از کدام کشورها امکان واردات سریع به مازندران وجود دارد ؟   

من در جلسه‌ای که اخیراً با جناب استاندار داشتیم به ایشان گفتم شرایط خاصی که امروز در کشور ایجاد شد، برای مازندران بزرگ‌ترین فرصت پنجاه سال اخیر است.

مبادی جنوبی ما امروز عملاً کم‌فعالیت شدند و در چنین شرایطی کریدورهای شمال به جنوب می‌تواند نجات‌دهنده کشور باشد، موضوعی که از منظر پدافند غیرعامل هم همواره مورد توجه بوده است.

من پیشنهاد کردم رایزن‌های اقتصادی کشورهای ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و حتی چین فراخوانده شوند و هیأتی در استان مازندران تشکیل شود تا این کریدور را عملیاتی کنند. این‌که ما در جلسات بنشینیم و درخصوص ارزش راهبردی این کریدور در شرایط فعلی حرف بزنیم، مشکلی را حل نمی‌کند و توجیهی ندارد. امیدوارم جناب مهندس مهدی یونسی که در جلسه از این پیشنهاد من استقبال کردند، هرچه زودتر آن را عملیاتی کنند.

بخش قابل ملاحظه‌ای از مرزهای ما مرزهای زمینی است و ارتباطات سیاسی حسنه‌ای هم با کشورهایی داریم که مرز زمینی با آنان داریم از عراق و ترکیه تا افغانستان و پاکستان ضمن این‌که بنادر شمالی ما مانند بندر امیرآباد و انزلی هم این امکان را فراهم می‌کنند که بتوانیم از کشورهای آسیای میانه هم سرویس بگیریم. 

نکته مهم این است که تولیدات صنایع مادر ما که به بخش پایین‌دستی سرویس می‌داد می‌تواند از این مسیر تأمین شود به طور مثال ما می‌توانیم مواد پلیمری را از چین و ازبکستان و فولاد را از قزاقستان و روسیه تأمین کنیم از همین مسیر جایگزین که اشاره کردم. اگر این مسیر جبران نشود و مواد اولیه تأمین نگردد، بسیاری از واحدهای صنعتی ناچار به تعدیل نیرو خواهند شد.

* تفکر: گلایه دیگری که تولیدکنندگان دارند، تولیدکنندگانی که جنگ به‌طور مستقیم بر کار و فعالیت آنان اثر نگذاشته است، کاهش قدرت خرید مردم است که موجب کاهش فروش شده است، این مشکل را چگونه باید تدبیر کرد؟   

ببینید باور من این است که پاشنه آشیل اقتصاد کشور هم امروز و هم در آینده نزدیک، همین موضوع است. قبل از آغاز جنگ، نارضایتی‌هایی داشتیم از سوی عامه مردم که نتیجه عدم تمکن و کاهش قدرت خرید بود.

اگر شرایط موجود به همین شکل جلو برود، این قدرت خرید بیشتر کاهش پیدا خواهد کرد و همین کاهش قدرت مشکل ایجاد خواهد کرد و دولت‌مردان در گام اول باید این مشکل را تدبیر کنند. حل این مشکل هم ممکن نخواهد شد مگر این‌که انرژی تازه‌ای به اقتصاد بدهیم و با توجه به این‌که توانایی داخلی شاید کافی نباید، لازم است سرمایه‌گذاری خارجی را فعال کنیم و حتی اگر لازم شد پروژه‌های بزرگ را با روش بیع متقابل انجام دهیم که باعث افزایش تورّم نمی‌شود.  ما نیاز داریم اتفاقاتی در این سطح بیفتد تا اقتصاد ما حرکتی به خود بدهد.

من به عنوان مطلع می‌گویم که بسیاری از تولیدکنندگان ما بازارهای خود را از دست دادند نه به این دلیل که نیاز به تولیدات آنان نیست، بلکه توانایی مالی برای خرید وجود ندارد. 

* تفکر: در خصوص تعدید نیرو در برخی واحدهای صنعتی استان مازندران اخبار ناخوشایندی به گوش می‌رسد، در این زمینه اوضاع چگونه است ؟

آخرین آماری که از متقاضیان بیمه بیکاری در سال جدید داشتیم حدود دو هزار و پانصد تا سه هزار نفر است در استان مازندران. این آمار در سال‌های قبل حدود هزار نفر بود که نرمال است و همین تعداد نیرو هم جایگزین می‌شدند. مازاد بر هزار نفر نشان‌دهنده موج جدیدی از اخراج‌ها است و منطقی است چون بسیاری از واحدهای صنعتی ما مواد اولیه ندارند، سرمایه‌درگردش ندارند و این واحدها ناچار از تعدیل نیرو هستند.

وظیفه همه ما است که جلوی ادامه این وضعیت را بگیریم و نکته‌ای که من اشاره کردم درخصوص تأمین مواد اولیه از کشورهایی چون چین، روسیه و قزاقستان ناظر بر همین است که فعالیت کارخانجات به‌خاطر فقدان مواد اولیه متوقف نشود.

* تفکر: به تسهیلات سرمایه در گردش اشاره کردید، فعالان صنعتی و تولیدکنندگان طی یک‌سال گذشته گلایه‌ای داشتند مبنی بر این‌که تصمیماتی که با حضور مدیریت ارشد استان در شوراهایی چون ستاد تسهیل به تصویب می‌رسد، توسط بانک‌ها اجرا نمی‌شود. شما به‌عنوان رییس خانه صمت استان و نایب‌رییس خانه صمت کشور در این زمینه چه نظری دارید ؟   

بانک‌ها در اتفاقی که در اقتصاد به‌طور کلان در حال وقوع است هم مقصر هستند و هم موثر و هم تأثیرپذیر. یعنی به‌رغم این‌که بانک‌ها خودشان بر ایجاد این شرایط موثر بودند، خودشان متأثر از وضعیت هم هستند.

ما بانک‌های زیادی داریم که توانایی و تمکن این‌که به فعالان صنعتی و تولیدکنندگان سرویس دهند را ندارند ضمن این‌که وقتی با تورم 50 تا 60 درصدی در جامعه مواجه هستیم، دادن تسهیلات با نرخ سود 23 درصد برای بانک به‌صرفه نیست.

بانک‌ها این موارد را با استنکاف قبول می‌کنند و معمولاً تولیدکننده را معرفی می‌کنند به صندوق‌های سرمایه‌گذاری که عموماً متعلق به خودشان است و در آنجا نیز با فرایندی دشوارتر همین تسهیلات را با نرخ سود 45 درصد پرداخت می‌کنند.

همین شرایط موجب شد بسیاری از واحدهای صنعتی رابطه تنگاتنگی با بانک‌ها ندارند. اصل مطلب این است که بانک‌ها هم توان مالی برای حمایت از واحدهای صنعتی را ندارند و مواردی که از طریق ستاد تسهیل یا به صورت لابی و دستور از بالا به آنان تکلیف می‌شود را هم سعی می‌کنند اجرا نکنند.

* تفکر: با توجه به مجموعه اتفاقات، سال 1405 را برای واحدهای تولیدی و صنعتی چگونه ارزیابی می‌کنید ؟  

من سالی توفانی اما با امیدواری‌های ویژه می‌بینم. یعنی سالی توفانی داریم اما امید رسیدن به بهار دل‌انگیز را هم می‌بینم. ما صنعت‎گران عادت کردیم
 به این‌که سختی‌های فراوانی را تحمل کنیم اما همچنان امیدوار باشیم به این‌که روزی خواهد رسید که ما هم دَمی بیاساییم.