من «رحمت رضایی» عضو شورای سیاست‌گذاری هفتمین جشنواره منطقهای شعر نوج تبرستان هستم. جشنواره شعر تبری «نوج» در شش دوره قبلی به‌صورت استانی برگزار می‌شد و تنها بخش میگون و لواسانات استان تهران با توجه به ارتباطاتی که با دوستانِ ما داشتند، آثار خود را ارسال می‌کردند اما این دوره با همت و درایت دکتر محمدی مدیرکل محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران، منطقه‌ای بود و حوزه تبرستان قدیم درنظر گرفته شد و فراخوان نیز علاوه بر مازندران که پایه‌ی تبرستان قدیم است، برای چند استان ازجمله گلستان، بخشی از استان سمنان، بخش‌های شمالی تهران و بخش‌هایی از استان گیلان ارسال شد. 

 

 

کیفیت آثار بسیار عالی بود اما ما مشکلی در «نوج» داریم این است که شاعرانی شناخته‌شده هر سال در این جشنواره شرکت می‌کنند و همین امر موجب می‌شود شاعران برگزیده، تکراری باشند و ما ناچار هستیم از برخی شاعران قوی که به دبیرخانه اثر فرستادند و جزو منتخبان ادوار پیشین هستند، خواهش کنیم به‌عنوان پیش‌کسوت از آنان تجلیل شود اما به جای این افراد، آثار شاعران جوان و نوظهور به‌عنوان برگزیده معرفی شود. «نوج» یعنی جوانه تازه گیاه و اگر قرار باشد ما هر سال یک تعداد شاعران تکراری را معرفی کنیم، نمی‌توانیم نام این جشنواره را نوج بگذاریم.   

 

 

امسال ما بخشی درنظر گرفتیم برای معرفی استعدادهای نوظهور شعر تبری و بخشی هم برای شاعران نوجوانان زیر 15 سال درنظر گرفتیم تا به جوانان و نسل جدید انگیزه و روحیه بدهیم و امشب هم دیدید که نوجوان چهارده‌ساله قائم‌شهری معرفی شد که به زبان تبری شعری نوشت و شعرش هم قابل توجه بود.

 

 

ببینید حضور شاعران نوجوان در جشنواره‌هایی مثل نوج نشان می‌دهد این زبان در بستر خانواده رونق دارد و می‌توانیم به آینده زبان تبری امیدوار باشیم با وجود این‌‎که مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران در سخنان خود گفتند تقریباً هر هفته یک زبان مادری در فرایند نابودی قرار می‌گیرد. من می‌خواهم به همزبانان خودمان این نوید را بدهم که شعر و زبان تبری با کمک و همراهی خانواده‌ها در حال رونق گرفتن است.

 

 

 اساساً جزء ضروری و عنصر مقوِّم برای ساخت شعر، کلمه است و ابزار و بن‌مایه‌ای که شاعر برای سرودن به آن نیاز دارد، کلمه است و و زبان تبری یکی از معدود زبان‎های محلیِ بسیار پُرواژه و پویا است به‌عنوان نمونه در این زبان برای «گاو» حدود بیست واژه داریم اعم از جنسیت و سن تا جوانی و پیری گاو ضمن این‌که دستور زبان ویژه‌ای هم دارد. لازم است خانواده‌ها با فرزندان خود در محیط خانواده، با این زبان حرف بزنند تا کلمات و واژگاه زبان تبری به فراموشی نرود و من خوشحال هستم که می‌بینم حرف زدن به زبان مازندرانی در میان جوانان، در حال رونق گرفتن است.

 

 

سوال شما بسیار هوشمندانه‌ است. ببینید هر منطقه و هر حوزه جغرافیایی برای خود یک وجه برجسته دارد -منظورم در حوزه‌های هنری است- به‌عنوان مثال منطقه بنافت، در حوزه موسیقی مازندران برجسته است و فلان شهر در حوزه تئاتر و هیچ تردیدی نداریم که خاستگاه و پایگاه شعر تبری سوادکوه است. این منطقه از استان مازندران شاعران بسیاری داشته و دارد به هر شهر و منطقه استان مازندران بروید، می‌بینید یک شاعر سوادکوهی در حال فعالیت است. این ابتکار یعنی برگزاری این جشنواره با در نظر داشتن همین وجه برجسته سوادکوه توسط بزرگانی چون احد جاودانی مدیرکل اسبق فرهنگ و ارشاد استان مازندران و با کمک استادانی چون خانلری، ذبیحی و دیگر دوستان رقم خورد و منطقه سوادکوه بزرگ -آن روزها هنوز سوادکوه و سوادکوه شمالی برابر تقسیمات کشوری از هم جدا نشده بودند- به‌عنوان خاستگاه شعر تبری تعیین شد و جشنواره نوج هم در همین بستر و با هدف احیای زبان و شعر تبری ایجاد شد.

 

 

ببینید جشنواره نوج باید سالانه برگزار شود تا ما را به اهداف خود برساند اما به‌خاطر برخی مشکلات چون کرونا، در اجرای آن وقفه افتاد و این وقفه باید جبران شود. یک نکته‌ای را من به شما بگویم و آن این‌که زبان تبری رامسر با گویش سوادکوه و بهشهر بسیار از هم دور بودند و در سایه همین جشنواره و ارتباطات شعری که ایجاد شد، کلمات بسیاری را به هم قرض دادیم و از هم قرض گرفتیم و امروز زبان هم را به خوبی متوجه می‌شویم و این بسیار ارزشمند است. 

 

 

در گذشته بزرگان این دغدغه و همت را داشتند که چنین جشنواره فرهنگی را پی‌ریزی کنند که استانی باشد و امروز هم منطقه‌ای شد و یکی از خدمات بزرگی که به زبان تبری شد، همین است و توصیه من به شاعران جوان این است که آن را ادامه دهند.